Khi một chương trình chuyển sang hình thức trực tuyến, câu hỏi được bàn nhiều nhất là làm sao chống gian lận trong thi cử. Và câu trả lời thường được chọn là giám sát: bắt bật camera, dùng phần mềm theo dõi màn hình, yêu cầu quay cả phòng.
Cách này tốn kém, gây phản ứng từ người học, và không giải quyết được vấn đề — nhưng nó có một lựa chọn thay thế mạnh hơn.
Vì sao giám sát từ xa không đủ
Ba lý do thực tế, không phải lý do nguyên tắc:
Nó không chặn được cách gian lận phổ biến nhất — có người khác trợ giúp ngoài khung hình, hoặc dùng một thiết bị thứ hai. Camera nhìn mặt không thấy những việc đó.
Nó tạo ra tỉ lệ báo động giả cao. Người học nhìn ra ngoài khung hình vì nghĩ, vì mạng chập, vì nhà đông người — và mỗi lần báo động là một quy trình xử lý tốn thời gian, thường kết thúc bằng việc không kết luận được gì.
Nó phân biệt theo hoàn cảnh. Người học không có phòng riêng, mạng yếu, hoặc thiết bị cũ bị bất lợi vì lý do không liên quan tới năng lực.
Điều này không có nghĩa là bỏ mọi hình thức xác thực. Nó có nghĩa là giám sát không nên là lớp bảo đảm chính.
Lớp bảo đảm chính: thiết kế bài đánh giá
Nguyên tắc: làm cho việc tra cứu hoặc nhờ người khác không giúp được nhiều.
Năm cách, theo mức dễ áp dụng:
Hỏi vận dụng vào một bối cảnh cụ thể thay vì hỏi định nghĩa. Câu "trong tình huống sau, anh chị sẽ xử lý thế nào và vì sao" không có sẵn đáp án ở đâu.
Cho mỗi người một bộ dữ liệu hoặc một trường hợp riêng. Cùng yêu cầu, khác số liệu. Việc này làm được bằng cách tạo vài biến thể, không cần mỗi người một đề.
Yêu cầu gắn với trải nghiệm của chính người học — nơi họ làm việc, lớp họ dạy, dữ liệu họ thu. Không ai làm thay được phần này.
Đánh giá theo nhiều mốc nhỏ trong quá trình thay vì một bài cuối kỳ chiếm toàn bộ điểm. Nhiều mốc nhỏ vừa giảm động lực gian lận vừa cho thông tin để can thiệp sớm.
Thêm một bước bảo vệ ngắn — năm phút trao đổi trực tuyến về bài đã làm, với một mẫu người học được chọn. Không cần làm với tất cả: chỉ cần việc này tồn tại là đủ để thay đổi hành vi, và nó xác thực được điều mà mọi phần mềm giám sát không làm được.
Thi có tra cứu tự do
Một lựa chọn đáng cân nhắc nhiều hơn mức nó được cân nhắc: cho phép dùng tài liệu, và thiết kế đề tương ứng.
Việc này đổi bản chất đề bài: không hỏi những gì tra được, mà hỏi những gì phải hiểu mới làm được. Với phần lớn môn ở bậc đại học, đó cũng là thứ đáng đo.
Lợi ích kèm theo: bỏ được toàn bộ chi phí và tranh chấp quanh việc giám sát, và bài thi phản ánh gần hơn cách người ta làm việc thật.
Sự cố kỹ thuật: phải có quy định trước
Mất mạng giữa bài thi sẽ xảy ra. Điều quyết định không phải việc nó xảy ra mà việc có quy định sẵn hay không.
Bốn điều cần công bố trước khi thi:
Cách báo sự cố — kênh nào, liên hệ ai, và kênh đó phải không phụ thuộc vào chính hệ thống thi.
Bài làm được lưu tự động thế nào, và người học vào lại thì có tiếp tục từ chỗ cũ được không.
Thời gian có được bù không, và bù theo nguyên tắc nào.
Trường hợp nào được thi lại, và thủ tục xin thi lại.
Không có bốn điều này thì mỗi sự cố thành một cuộc thương lượng riêng, và các quyết định khác nhau giữa các trường hợp là mầm của khiếu nại.
Nộp bài và dấu thời gian
Hai quy định đơn giản giảm phần lớn tranh chấp:
Cho một khoảng nộp muộn có chấp nhận — ví dụ mười lăm phút — để các chậm trễ nhỏ do đường truyền không thành vấn đề, và nói rõ sau khoảng đó thì không nhận.
Và quy định rõ căn cứ là dấu thời gian của hệ thống, không phải giờ trên máy người học.
Điều nên công bố với người học ngay đầu khoá
Hình thức đánh giá, tỉ lệ điểm của từng phần, và việc có bước bảo vệ ngắn hay không.
Cộng thêm một điều ít nơi làm mà nên làm: nói rõ những gì được và không được dùng trong từng bài — tài liệu, thảo luận với người khác, công cụ hỗ trợ. Phần lớn vi phạm trong đào tạo trực tuyến không đến từ ý định gian lận mà từ việc không ai nói rõ ranh giới, nên người học tự đoán và đoán khác nhau.
Vì sao giám sát từ xa không đủ?
Vì nó không chặn được việc có người trợ giúp ngoài khung hình hoặc dùng thiết bị thứ hai, tạo nhiều báo động giả, và gây bất lợi theo hoàn cảnh của người học.
Cách bảo đảm chính nên là gì?
Thiết kế bài đánh giá sao cho tra cứu hoặc nhờ người khác không giúp được nhiều: hỏi vận dụng, mỗi người một bộ dữ liệu, gắn với trải nghiệm của chính họ.
Bước bảo vệ ngắn có cần làm với tất cả không?
Không — chỉ cần áp dụng với một mẫu được chọn; việc nó tồn tại là đủ để thay đổi hành vi và nó xác thực được điều phần mềm giám sát không làm được.
Cần công bố gì trước khi thi trực tuyến?
Cách báo sự cố qua kênh không phụ thuộc hệ thống thi, cách lưu bài tự động, nguyên tắc bù thời gian, và trường hợp được thi lại.
